Nabucco Projesi'nde imzalar atıldı

Boru hattının uzunluğu 3300 kilometre olacak

Nabucco Projesi'nin geçiş ülkeleri olan Türkiye, Bulgaristan, Romanya, Macaristan ve Avusturya'nın başbakanları hükümetlerarası anlaşmaya imza attı.

Böylece, projenin inşasını uluslararası anlaşma avantajlarını sağlayarak kolaylaştırmak, hızlandırmak ve işletme safhasında uygulanacak vergilendirme gibi belli esasları karara bağlamak amaçlanıyor.

Daha sonra bir konuşma yapan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ''Bazı çevreler Nabucco Projesi'ni bir rüya olarak adlandırmaya devam ediyorlar. Ancak unutmayalım ki zamanında Bakü-Tiflis-Ceyhan projesi de rüya olarak yorumlanmıştı'' dedi.

Toplam 3300 kilometre uzunluğundaki Nabucco hattı, Orta Doğu ve Osta Asya doğal gazını Türkiye üzerinden Avrupa'ya, Avusturya topraklarına kadar taşıyacak.

Proje kapsamında topraklarından boru hattı geçen ülkeler geçiş ücreti almayacaklar ama vergi gelirlerini topraklarındaki boru hattı uzunluğuyla orantılı olarak paylaşacaklar.

Boru hattının yaklaşık yüzde 60'ı Türkiye topraklarından geçecek.

Nabucco boru hattı, enerji konusunda Rusya'ya bağımlı olmaktan rahatsızlık duyan Avrupa Birliği açısından da önemli.

Projenin gelişimi

5-13 Şubat 2002 tarihlerinde BOTAŞ'ın Bulgargaz, Transgaz, MOL ve OMV Şirketleri ile yaptığı görüşmeler doğrultusunda taraflara sunduğu öneri neticesinde başlatılan Nabucco Projesi, Avrupa doğal gaz açığının bir miktarının Türkiye üzerinden geçecek bir boru hattı yoluyla karşılanması amacıyla yürütülen ve Bulgaristan üzerinden Romanya ve Macaristan'ı izleyerek Avusturya'ya ulaşacak bir proje.

Taşıma kapasitesi yılda 31 milyar metreküp olacak doğal gaz boru hattının inşasının 2011'de başlaması ve 2014 yılında devreye alınması planlanıyor.

İlk hesaplara göre, boru hattının uzunluğu, 2000 kilometresi Türkiye sınırlarında olmak üzere yaklaşık 3300 kilometre olacak.

Ortak Girişim Anlaşması'nın 28 Haziran 2005 tarihinde Proje Katılımcısı Şirketler tarafından imzalanmasının ardından 2005 yılı sonunda Nabucco Uluslararası Şirketi kuruldu.

Ortakların eşit katılımıyla kurulan Nabucco Uluslararası Şirketi bu yıl çalışmalarını hızlandırıldı.

Ayrıca güzergah ülkelerinde inşaat işlerini gerçekleştirip işletmeden sorumlu olacak Nabucco Milli Şirketleri kuruldu.

26 Haziran 2006 tarihinde Viyana'da imzalanan Bakanlar Beyanatı ile Nabucco Doğal Gaz Boru Hattı Projesi'ne ülkelerin desteği ilk olarak güçlü bir şekilde dile getirildi. 5 Şubat 2008 tarihinde ise RWE firması Nabucco Şirketi'nin altıncı ortağı oldu.

Projeyle ilgili belirsizlikler

Türkiye, Romanya, Bulgaristan, Macaristan ve Avusturya'nın Nabucco Projesi'yle ilgili olarak Avrupa Birliği'yle yaklaşık yedi yıldır çalışmalarına karşın, hükümetlerarası anlaşmanın bugün Ankara'da imzalanması birçok kesim için sürpriz oldu.

Zira öncelikle imzacı ülkelerin ne üzerinde anlaştıkları netleşmedi.

Türkiye'nin hattan Nabucco Hattı'ndan ne kadar doğalgaz alacağı hala Ankara'yla Avrupa Komisyonu arasında ihtilaflı bir konu.

Ankara, bu konuda nihai bir anlaşmaya varılmasının altı ay daha alabileceğini iddia ediyor.

Nabucco Projesi'yle ilgili daha kaygı verici bir sorun ise hatta yeterli gaz verileceği yönünde bir garanti olmaması.

İran, Irak, Kazakistan, Türkmenistan ve Mısır uzun vadede projeye gaz verebilecek potansiyel ülkeler olarak görülüyor.

Halen sadece Azerbaycan, Nabucco Hattı'na yılda 15 milyar metreküp gaz verebilecek konumda.

Ancak Bakü Yönetimi iki hafta önce bu gazın bir kısmını Rusya'ya satma yolunda Moskova'yla anlaşmaya vardı.

Anlaşma birçok kesimce, Nabucco Projesi'nin ortağı olan ülkelere, aralarındaki sorunları çözmeleri ya da gazı başka bir yerden temin etmeleri yolunda bir uyarı olarak algılanmıştı.

Yine aynı şekilde birçok kesim Ankara'daki imza törenini, Nabucco Projesi'nin ortağı olan ülkelerin en azından bazı konularda anlaşmaya varabilecekleri yolunda Azerbaycan'ı ikna etmeye yönelik bir girişim olarak görüyor.

Fakat tüm bunlara karşın Rusya da, Baltık Denizi altından doğrudan Almanya'ya gaz taşıyacak yeni bir boru hattı inşa etmeyi planlıyor. 

BBC